Nhận mức thu nhập xứng đáng với năng lực: Mách bạn cách đàm phán hiệu quả

Trong một cuộc phỏng vấn, chuyện “tiền bạc” luôn là một chủ đề nhạy cảm. Đặc biệt, nếu bạn vừa rời một công việc đã gắn bó nhiều năm để chuyển sang một lĩnh vực hoàn toàn mới, hoặc quay lại thị trường lao động sau một thời gian gián đoạn, bạn có thể sẽ cảm thấy lo lắng hơn bao giờ hết khi thương lượng mức lương với nhà tuyển dụng.

Hãy bình tĩnh! Thương lượng lương là một quy trình rất đỗi bình thường trên thị trường việc làm. Bạn không nên cảm thấy ngần ngại khi đề nghị một mức lương xứng đáng với năng lực của bản thân.

Những “bí kíp” sau đây sẽ giúp bạn đưa bản thân vào vị thế tốt nhất trong một cuộc thương lượng.

Tại sao thương lượng lương lại quan trọng đến thế?

Về cơ bản, việc thương lượng không chỉ nhằm mục đích gia tăng khoản tiền bạn nhận được hàng tháng. Một mức lương phù hợp với năng lực cho thấy bạn đang được trả công xứng đáng với những kỹ năng và kinh nghiệm của mình, đồng thời có ảnh hưởng lâu dài đến lối sống và khả năng tích lũy sau này. Nếu bạn chấp nhận một mức lương không tương xứng với giá trị mà bạn có thể mang lại cho doanh nghiệp, bạn có thể phải chịu những tổn thất về lâu dài cả về vật chất lẫn tinh thần.

Ví dụ, nếu bạn chấp nhận một mức lương thấp hơn kỳ vọng 5.000 USD mỗi năm, tổng khoản thu nhập bị bỏ lỡ có thể lên đến hàng trăm nghìn USD trong suốt 20 năm sự nghiệp. Nếu bạn nghĩ mình sẽ làm việc cật lực để được tăng lương sau này, điều đó hoàn toàn có thể xảy ra, nhưng mức lương sau khi được tăng có khi cũng chỉ mới chạm đến con số mà bạn xứng đáng nhận được ngay từ ban đầu.

Thương lượng cũng được xem là một chỉ báo cho cả nhà tuyển dụng và chính bạn về sự tự tin vào khả năng của bản thân. Bạn sẽ trở nên chuyên nghiệp và được tôn trọng hơn trong mắt nhà tuyển dụng thay vì bước vào vị trí mới với sự rụt rè, thiếu tự tin vào năng lực của mình. Việc thương lượng cũng cho thấy rằng bạn có khả năng giao tiếp hiệu quả trong một môi trường làm việc đòi hỏi tính chuyên nghiệp.

Ban đầu có thể không dễ, song thương lượng lương là một phần quan trọng trong quá trình phát triển sự nghiệp. Tại CityU, bạn được trang bị những nền tảng để tạo đà cho con đường sự nghiệp của mình: phát triển kỹ năng quản lý và xây dựng sự tự tin để sẵn sàng thể hiện phiên bản tốt nhất của bản thân trước nhà tuyển dụng.

Những điều bạn nên và không nên làm

NÊN

Trước khi bước vào một cuộc thương lượng, bạn cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Việc chuẩn bị không chỉ thể hiện rằng bạn nghiêm túc với cuộc thương lượng mà còn giúp bạn có câu trả lời rõ ràng cho câu hỏi: “Tại sao chúng tôi nên trả cho bạn mức lương cao hơn?”

Điều đầu tiên bạn cần làm là hiểu rõ con số mà mình sẽ đề nghị. Bạn cần biết mặt bằng lương trên thị trường dành cho những vị trí tương đương với vị trí mà bạn đang ứng tuyển. Hãy tìm kiếm, nghiên cứu và so sánh thông tin trên nhiều nguồn như Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ (BLS), LinkedIn Salary Insights và các trang tuyển dụng khác để có được thông tin đáng tin cậy nhất. Đồng thời, đừng quên xem xét các yếu tố như mô tả công việc, địa điểm làm việc và yêu cầu về kinh nghiệm.

Khi đã có một con số, việc tiếp theo bạn cần làm là thể hiện với nhà tuyển dụng rằng bạn xứng đáng với mức lương mà bạn yêu cầu. Hãy cho họ thấy bạn phù hợp với doanh nghiệp như thế nào. Hãy nói về những thành tựu trong các vai trò mà bạn từng đảm nhận, những thế mạnh riêng mà bạn có và đưa ra những ví dụ thật cụ thể.

Nếu mục tiêu của bạn là đề nghị tăng lương tại công ty hiện tại, hãy chủ động hỏi quản lý rằng bạn cần đáp ứng những tiêu chí gì để được đánh giá cao trong vị trí này. Khi đã hiểu rõ kỳ vọng của họ, bạn sẽ dễ dàng hình dung những việc mình cần làm để đáp ứng các tiêu chí ấy. Đến kỳ đánh giá hiệu suất (performance review), bạn cũng có thể dựa vào chính những tiêu chí này để chứng minh những kết quả mà mình đã đạt được.

Cuối cùng, hãy luyện tập. Bạn có thể thử nói thành tiếng nhiều lần và hình dung trước những điểm mà nhà tuyển dụng hoặc quản lý có thể phản biện để chuẩn bị cách trả lời phù hợp. Càng quen với cuộc trò chuyện này, bạn càng dễ giữ được sự tự tin khi bước vào một tình huống thương lượng thực tế.

KHÔNG NÊN

Hãy cùng tìm hiểu những sai sót mà ứng viên khác thường mắc phải trong một cuộc thương lượng để bạn tự xây dựng chiến lược cho riêng mình.

Một sai lầm nghe tưởng hiếm gặp nhưng lại khá phổ biến là đồng ý ngay với mức đề xuất đầu tiên của nhà tuyển dụng. Việc bạn cần làm sau khi nghe đề xuất là giữ bình tĩnh và trình bày nhu cầu chính đáng của mình, đặc biệt nếu mức lương ban đầu không phù hợp với kỳ vọng. Hãy nhớ rằng việc đưa ra một đề nghị điều chỉnh hợp lý là điều hoàn toàn bình thường trong một cuộc thương lượng.

Sai lầm phổ biến tiếp theo là tự đánh giá thấp bản thân. Nhiều ứng viên có tâm lý “kèo dưới” khi bước vào một cuộc phỏng vấn và nghĩ rằng mình nên tỏ ra khiêm tốn để gây ấn tượng tốt với nhà tuyển dụng. Tuy nhiên, nếu bạn quá khiêm tốn khi nói về những thành tựu của mình, bạn có thể tự làm giảm lợi thế trong quá trình thương lượng. Hãy thành thật khi chia sẻ về kinh nghiệm, kỹ năng cũng như những thành công mà bạn đã đạt được trong quá khứ.

Một số ứng viên vượt qua được những sai lầm trên vẫn có nguy cơ đánh mất sự kiên nhẫn và bình tĩnh về cuối buổi phỏng vấn, đặc biệt với những buổi phỏng vấn kéo dài hoặc khi ứng viên liên tục nhận được những câu hỏi khó. Cuộc thương lượng hoàn toàn có thể kéo dài hơn dự kiến và phát triển theo hướng không có lợi cho bạn. Vì vậy, việc kiểm soát cảm xúc là tối quan trọng để bạn có thể tiếp tục trao đổi một cách chuyên nghiệp. Hãy giữ bình tĩnh và duy trì sự chuyên nghiệp trong suốt cuộc trò chuyện.

Làm sao để “mở lời”?

Điều này có thể trái với hình dung của bạn, nhưng với câu chuyện về lương, bạn không nhất thiết phải luôn là người chủ động trong một buổi phỏng vấn. Việc vội vàng chia sẻ mức lương mình mong muốn có thể khiến nhà tuyển dụng cảm thấy bạn quan tâm đến lợi ích cá nhân nhiều hơn công việc.

Điều tốt nhất bạn có thể làm sau khi đã hoàn tất giai đoạn trao đổi về công việc là chờ đến khi nhà tuyển dụng bắt đầu đề cập đến vấn đề lương thưởng. Hãy lắng nghe kỹ trước khi đưa ra bất kỳ phản hồi nào, trên tinh thần bình đẳng và tôn trọng.

Điều này cũng đúng trong trường hợp bạn đã làm việc tại doanh nghiệp. Những thời điểm phù hợp để đề cập đến việc tăng lương có thể là trong kỳ đánh giá hiệu suất, sau khi bạn vừa đạt được một thành tựu đáng kể hoặc khi được yêu cầu đảm nhận thêm trách nhiệm trong công việc.

Tùy vào tình huống mà bạn gặp phải, đây là một số cách mà bạn có thể phản hồi:

“Em xin cảm ơn lời đề nghị của Anh/Chị. Tuy nhiên, với kinh nghiệm chuyên sâu của em ở vị trí này, em mong Anh/Chị có thể cân nhắc điều chỉnh thêm mức lương được đề xuất.”

“Em thấy vị trí này rất phù hợp với em, và hiện tại em cũng đang theo học thêm một chương trình trong lĩnh vực này. Anh/Chị có thể xem xét lại mức lương để phản ánh phù hợp hơn với những giá trị mà em có thể mang lại cho team không ạ?”

“Trước khi gặp Anh/Chị hôm nay, em có tìm hiểu về mặt bằng lương của vị trí này trên thị trường. Em muốn trao đổi thêm một chút để hiểu rõ hơn mức lương mà Anh/Chị đang đề xuất được xác định như thế nào so với mặt bằng chung hiện nay.”

Một số kịch bản thương lượng hiệu quả

Không phải mọi cuộc thương lượng đều giống nhau. Tuy nhiên, việc luyện tập dựa trên một “khung tham chiếu” chung sẽ giúp bạn tận dụng cơ hội tốt hơn. Chuẩn bị sẵn một số kịch bản có thể giúp bạn sắp xếp ý tưởng và truyền đạt mong muốn rõ ràng hơn, từ đó giảm đáng kể áp lực khi bước vào cuộc trò chuyện thực tế.

Bạn có thể tham khảo một số ví dụ dưới đây:

Đưa ra phản hồi khi mức lương được đề xuất ban đầu thấp hơn dự kiến:

“Cảm ơn lời đề nghị của Anh/Chị. Em rất mong chờ cơ hội được làm việc cùng team trong thời gian tới. Tuy nhiên, em có tham khảo thông tin từ nhiều nguồn và được biết mức lương của vị trí này thường nằm trong khoảng từ … đến …, trong khi mức offer hiện tại của em đang là … Không biết mức này còn dư địa để mình trao đổi và điều chỉnh thêm không ạ?”

Yêu cầu một mức lương cao hơn mà không nghe quá gay gắt:

“Em rất mong chờ cơ hội được làm việc cùng team và tạo ra những đóng góp tích cực. Với những kinh nghiệm hiện có, em mong Anh/Chị cân nhắc lại mức offer này để phản ánh phù hợp hơn kinh nghiệm cũng như những giá trị mà em có thể mang lại cho team.”

Nhấn mạnh những kỹ năng và kiến thức đặc biệt:

“Em muốn chia sẻ thêm là gần đây em đã hoàn thành chương trình thạc sĩ trong lĩnh vực này và được nhận học bổng nhờ thành tích học tập trong suốt chương trình. Em tin rằng những kiến thức và kỹ năng có được từ hành trình này sẽ giúp em mang lại nhiều giá trị cho team. Vì vậy, em cũng mong Anh/Chị cân nhắc lại mức lương để mức offer có thể phản ánh phù hợp hơn năng lực và kinh nghiệm của em.”

Nghe có vẻ đơn giản, nhưng việc luyện nói và diễn tập trước các tình huống có thể khiến bạn tự tin hơn, đồng thời giúp bạn làm quen với áp lực thật trong một cuộc thương lượng. Hãy nhớ rằng, sự tự tin cũng được xây dựng qua quá trình luyện tập.

Khi nhà tuyển dụng đưa ra một đề nghị khác

Trong một cuộc thương lượng, đừng kỳ vọng nhà tuyển dụng sẽ đồng ý ngay với mức lương mà bạn đề xuất. Thông thường, họ sẽ đưa ra một đề nghị khác để hai bên tiếp tục thương lượng (counteroffer).

Hiểu được lý do đằng sau đề nghị này sẽ giúp bạn xác định bước tiếp theo phù hợp. Chẳng hạn, doanh nghiệp có thể đang bị giới hạn bởi ngân sách, phải tuân theo khung lương nội bộ hoặc đơn giản là chưa nhìn nhận đầy đủ những giá trị mà bạn có thể mang lại.

Đừng ngần ngại đặt câu hỏi để hiểu rõ hơn lý do đằng sau con số mà họ đưa ra. Đồng thời, hãy chú ý đến cách nhà tuyển dụng phản hồi để xác định đâu là phần còn có thể thương lượng. Việc hiểu rõ tình hình sẽ giúp bạn tiếp tục cuộc trao đổi một cách bình tĩnh và chuyên nghiệp.

Bên cạnh đó, hãy nhớ rằng lương cơ bản không phải lúc nào cũng là yếu tố duy nhất có thể thương lượng. Nếu doanh nghiệp không còn nhiều dư địa để điều chỉnh mức lương, bạn có thể cân nhắc trao đổi về những quyền lợi khác như khoản thưởng khi nhận việc, thời gian làm việc linh hoạt, cơ hội làm việc tại nhà, quyền chọn cổ phiếu hoặc hỗ trợ phát triển chuyên môn.

Trong một số trường hợp, doanh nghiệp cũng có thể cung cấp chính sách hỗ trợ hoặc hoàn trả học phí, tạo điều kiện để bạn tiếp tục trau dồi kỹ năng tại CityU. Việc đầu tư thêm vào giáo dục không chỉ giúp bạn nâng cao chuyên môn ở vị trí hiện tại mà còn củng cố triển vọng phát triển sự nghiệp trong tương lai.

Học vấn có thể củng cố vị thế thương lượng của bạn như thế nào?

Việc bổ sung thêm bằng cấp và chuyên môn có thể giúp gia tăng đáng kể giá trị của bạn trong mắt nhà tuyển dụng. Đặc biệt, việc hoàn thành một chương trình đào tạo sau đại học cho thấy bạn nghiêm túc với con đường phát triển nghề nghiệp và đã được trang bị kiến thức chuyên sâu để xử lý những nhiệm vụ phức tạp hơn.

Chẳng hạn, một tấm bằng về Quản trị Kinh doanh tại CityU có thể mở ra cơ hội tiếp cận những bậc lương cao hơn, đồng thời củng cố sự tín nhiệm đối với năng lực lãnh đạo của bạn. Các chương trình tại CityU cũng giúp người học xây dựng sự tự tin khi tham gia những cuộc trao đổi chuyên môn và phát triển kỹ năng thương lượng trong môi trường làm việc.

Sẵn sàng cho bước tiến tiếp theo trong sự nghiệp

Nếu bạn vẫn chưa cảm thấy tự tin khi thương lượng mức lương của mình, hãy nhớ rằng thương lượng cũng là một kỹ năng. Khả năng thương lượng hiệu quả và mức độ thoải mái của bạn trong những cuộc trao đổi như vậy sẽ dần được cải thiện qua thời gian và trải nghiệm.

Rèn luyện kỹ năng này có thể tạo ra khác biệt đáng kể đối với thu nhập trong suốt hành trình sự nghiệp. Vì vậy, đừng ngại bắt đầu từ những cuộc trò chuyện đầu tiên.

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, CityU còn cung cấp các dịch vụ hỗ trợ nghề nghiệp (Career Services), giúp người học chuẩn bị cho những tình huống thực tế như phỏng vấn và thương lượng lương.

Khám phá các chương trình tại CityU ngay hôm nay để tìm ra lựa chọn phù hợp giúp bạn tiếp tục nâng cao năng lực và gia tăng tiềm năng phát triển sự nghiệp.